Komt na de Brexit: Europe by Design?

Paul Bessems 01-07-2016

Volgens de conclusie van het filosofisch kwintet (26-6-2016), heeft de Europese Unie, zeker na de Brexit, vooral te maken met een organisatievraagstuk. Dat doet mij als organisatiekundige natuurlijk deugd. Wat mij minder deugd doet is dat ik niet verwacht dat voor de oplossing van dit vraagstuk meer organisatiekundigen ingezet zullen worden. De kans is veel groter dat het probleem met hetzelfde denkkader wordt opgelost als waarmee het ontstaan is. Of is er misschien toch hoop na de zoveelste crisis?

Het organisatievraagstuk dat we moeten oplossen vraagt een brede en diepe analyse, kennis van de organisatietheorie en het kunnen toepassen van moderne organisatiemodellen en organisatietechnologieën. Niet alleen binnen Europa, maar ook binnen Nederland zijn er tal van organisatieproblemen die met het verkeerde perspectief en vaak door verkeerde experts worden opgelost. Actueel zijn bijvoorbeeld de problemen in de (thuis)zorg, het rendementsdenken in het onderwijs, onze (digitale) veiligheid, financiële crisis en nu de gevolgen van de Brexit.

We ervaren in Europa een aantal in potentie ontwrichtende organisatieproblemen: klimaatvluchtelingen, snel stijgende kosten van onze welvaart in combinatie met dalende productiviteit, privacy, ondemocratische macht van grote instellingen en techbedrijven, ongelijke verdeling van werk, inkomen en vermogen, het opraken van schaarse grondstoffen en de opwarming van de aarde. Dit zijn allemaal problemen die door mensen veroorzaakt zijn en ook weer door mensen opgelost kunnen worden. We hebben in het verleden al vaker ontwrichtende problemen opgelost. Denk aan armoede, apartheid en emancipatie. We zijn dus als mens tot veel toe in staat.

We kunnen bovenstaande problemen samenvatten tot welvaartsprobleem. We zijn de afgelopen tweehonderd jaar, mede dankzij ondernemers, juristen, politicologen en economen, in staat gebleken zes keer (!) zoveel welvaart te creëren. Het is nu zaak om dat wat we hebben, te verduurzamen. Daar hebben we een ander systeem en andere experts voor nodig. Maar we worden nog steeds ‘geregeerd’ door directeuren, bankiers, juristen en economen. Dat was prima ten tijde van de industriële revolutie en de wederopbouw. Maar we zitten nu in de overgang van een systeem dat gericht is op steeds meer welvaart ‘produceren’, naar een systeem dat gericht is op het verduurzamen van wat we hebben. Na de crisis van 2008, de vluchtelingencrisis en de Brexit hebben we behoefte aan ‘Europe by Design’.

>> Ga naar artikelpagina

Advertenties

Open brief aan dhr. Bert Pauli, gedeputeerde provincie Noord-Brabant

Eindhoven, 11-6-2015

Provincie Noord-Brabant
T.a.v. de heer Bert Pauli
Gedeputeerde provincie Noord-Brabant
Portefeuille Economie en Internationalisering
Brabantlaan 1
5216 TV ‘s-Hertogenbosch

Betreft: open brief aan dhr. Bert Pauli, gedeputeerde provincie Noord-Brabant

Geachte heer Pauli,

Ik had het genoegen 5 juni een lezing van u te mogen bijwonen in het Academisch Genootschap te Eindhoven (georganiseerd door ONL).

U gaf aan dat het goed gaat met de provincie Noord-Brabant, maar dat er aan de ene kant ruim 90.000 werkelozen zijn en er aan de andere kant ruim 160.000 niet Nederlanders werkzaam zijn in de provincie (ik kan mij vergissen in de cijfers, maar er waren in ieder geval meer ‘externe’ Brabanders werkzaam in de provincie dan er werkeloze Brabanders zijn). Een betere scholing en afstemming tussen onderwijs en bedrijfsleven zou dit probleem kunnen aanpakken. Daar ben ik het mee eens. Maar de vraag is waar leiden scholing en arbeid toe wanneer we producten maken die we niet nodig hebben? Waarom is het beleid nog steeds gericht op steeds meer (voortdurende economische groei), terwijl we weten dat dit niet kan en ook niet nodig is als we alles beter delen.

Ik stelde u de vraag of het wel beleid is (van de overheid, in dit geval de provincie Noord-Brabant), om aan de ene kant te kiezen voor innovatie (meestal beleid van economische zaken) en aan de andere kant volledige werkgelegenheid na te streven (meestal beleid van sociale zaken). Mijn vraag was: waarom innoveren we eigenlijk machines en computers om ons werk over te nemen, om vervolgens te willen blijven werken? Gaat dit niet leiden tot het creëren van ‘onzin banen’?

>> Lees hier de hele brief